Từ nơi chốn hấp dẫn đến các dự án nhà ở đáng sống (KỲ I)


Khi một nơi chốn nói chung hay dự án nhà ở nói riêng được cảm nhận tốt sẽ tạo ra một tinh thần tích cực cho con người và khi đạt đến một tỷ lệ nhất định nơi đó sẽ trở nên hấp dẫn và đáng sống.

TS. Trần Minh Tùng

Khái niệm đô thị hấp dẫn và đáng sống bắt đầu được nhắc đến nhiều tại Việt Nam từ sau dấu ấn thay đổi của thành phố Đà Nẵng, chuyển mình từ một thành phố tỉnh lỵ (của tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng cũ) lên thành phố trực thuộc trung ương (năm 1996) với hàng loạt những đổi mới về quan điểm và cách làm trong việc kiến tạo các không gian chức năng đô thị.

Tính hấp dẫn và đáng sống của một nơi chốn

Mô hình phát triển của Đà Nẵng đã làm dấy lên phong trào (tái) kiến tạo các đô thị hấp dẫn và đáng sống tại Việt Nam. Mặt khác, thông qua sự thu hút khách du lịch đến với thành phố này, từ khái niệm thành phố hấp dẫn và đáng sống, các chủ đầu tư bắt đầu chuyển hóa tính hấp dẫn và đáng sống vào các quy mô nhỏ hơn. Ví dụ khu dân cư hấp dẫn và đáng sống, dự án nhà ở hấp dẫn và đáng sống... để xem như đó là một biện pháp thu hút khách hàng, đồng thời cũng là một mục tiêu cần hướng đến nhằm tạo uy tín và cá tính thương hiệu trong một thị trường bất động sản cạnh tranh ngày càng khốc liệt.

Có nhiều quan điểm khác nhau để đánh giá tính hấp dẫn và đáng sống của một nơi chốn, tùy thuộc cấp độ, quy mô không gian của nơi chốn đó. Quan điểm đánh giá cũng sẽ dẫn đến cách thức kiến tạo tương ứng. Chính vì vậy, các công cụ kiến tạo và đánh giá tính hấp dẫn và đáng sống của nơi chốn trở thành yếu tố quan trọng trong việc định lượng và định hướng sự hấp dẫn và đáng sống từ các nơi chốn, ở các tỷ lệ khác nhau như cấp độ đô thị đến cấp độ các khu dân cư, các nhóm nhà ở.

Tùy theo mục tiêu phát triển đô thị mà các quan điểm này được chia thành 2 xu hướng:

Thứ nhất: Đánh giá hình thức nơi chốn - nghĩa là một nơi chốn hấp dẫn dựa trên các giá trị vật chất của nơi chốn, ví dụ như kiến trúc, không gian, giao thông, địa điểm, cảnh quan, môi trường...

Theo xu hướng này, các nơi chốn thường được tập trung đầu tư vào các hạ tầng, cơ sở vật chất nhằm tạo nên hình ảnh (phần nhìn, có thể thấy được) khác biệt, vượt trội so với các khu vực xung quanh. Cách đánh giá hình thức nơi chốn thường theo phương pháp định lượng, ví dụ liệt kê số lượng, thể loại các không gian, diện tích, công suất phục vụ... tương đối đơn giản do dựa trên việc kiểm đếm bằng thị giác tức thời.

Thứ hai: Đánh giá nội dung nơi chốn - nghĩa là một nơi chốn hấp dẫn dựa trên các giá trị phi vật chất hay giá trị tinh thần của nơi chốn, ví dụ các hoạt động sống phong phú, cảm giác tích cực mang lại, cảm hứng phát sinh, sự vui vẻ, hạnh phúc, tự hào khi trải nghiệm các không gian vật chất...

Theo xu hướng này, các nơi chốn được đầu tư vào sự vận hành, quản lý và quản trị các không gian nhằm hướng đến sự tiện dụng, thỏa mãn tối đa nhu cầu cư dân cũng như khách của cư dân để tạo ra ấn tượng tích cực (phần nghĩ, chỉ có thể cảm nhận được).

Cách đánh giá nội dung nơi chốn thường là định tính, theo những cấp bậc của cảm xúc, ví dụ như sự hài lòng, sự tự hào, sự đáng nhớ, muốn trải nghiệm nữa... tương đối phức tạp do các điều tra, khảo sát nếu chỉ khảo sát trong một khoảng thời gian nhất định do sự không thống nhất giữa cảm xúc theo những quan điểm khác nhau của những con người khác nhau trong các khoảng thời gian khác nhau.

Cả 2 cách đánh giá trên thường luôn bổ trợ cho nhau, tạo ra sự thống nhất giữa nội dung và hình thức nơi chốn, nghĩa là các không gian hấp dẫn và đáng sống sẽ tạo ra các hoạt động sống hấp dẫn, mang lại những cảm giác tích cực cho con người.

Phụ thuộc vào cảm nhận mỗi người

Thực tế cho thấy, các dự án nhà ở tại Việt Nam hiện đang có nhiều quy mô khác nhau: từ những dự án nhỏ nhất là một tòa chung cư cao tầng hay một nhóm nhà ở thấp và nhiều tầng, đến những dự án lớn, thậm chí là rất lớn như những khu đô thị mới với đầy đủ và đồng bộ các hạ tầng kỹ thuật và xã hội, tạo nên những “thành phố” khép kín về cuộc sống đầy đủ tiện nghi.

Do đó, khó có thể so sánh được tính hấp dẫn và đáng sống của các dự án nhà ở trên một dải băng tần rất rộng và chênh lệch quy mô như vậy. Tuy nhiên, dù ở quy mô nào, có thể nhận thấy một phương cách kiến tạo chung giữa các dự án nhằm tăng tính hấp dẫn và đáng sống là xây dựng các cơ sở hạ tầng vật chất của dự án đầu tiên để thu hút cư dân, sau đó gia tăng các dịch vụ, hoạt động nhằm thỏa mãn nhu cầu cư trú người sử dụng, mang đến sự hài lòng, cảm giác an cư cho các cư dân để họ gắn bó lâu dài và phản hồi tốt với dự án.

Về mặt lý thuyết, khi một nơi chốn nói chung hay một dự án nhà ở nói riêng được cảm nhận tốt thì sẽ tạo ra một tinh thần tích cực cho con người, và nếu tinh thần tích cực này đạt đến một mức độ hay một tỷ lệ nhất định thì nơi chốn hay dự án nhà ở đó sẽ trở nên hấp dẫn và đáng sống.

Tuy nhiên trên thực tế, sự hấp dẫn và đáng sống của nơi chốn là một khái niệm vô hình và phụ thuộc rất nhiều vào yếu tố chủ quan là cảm giác hay cảm nhận của mỗi người, do đó mỗi nơi chốn, mỗi dự án nhà ở sẽ đem đến một sự hấp dẫn rất khác nhau với những người khác nhau, những tác nhân khác nhau liên quan đến quá trình hình thành - khai triển - vận hành khác nhau của mỗi dự án nhà ở.

Việc lượng hóa được tính hấp dẫn của nơi chốn của các dự án nhà ở tuy sẽ rất khó khăn nhưng lại rất cần thiết để đoán định được cảm giác con người trong việc kiến tạo nơi chốn, thiết kế các khu dân cư và đô thị.

Kỳ II: Các tiêu chí đánh giá tính hấp dẫn và đáng sống

TS. Trần Minh Tùng - Phó Trưởng Bộ môn Kiến trúc dân dụng, Trường Đại học Xây dựng

 

 

 

Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác

Hotline:0984 777 107

Email: batdongsan@dddn.com.vn

Bình luận

Bạn còn 500/500 ký tự